आली लहर आन केला कहर अशी गत झाली. गाव आदर्श झालं. बघता बघता. बायका खूप दिवसापासून राग गिळत होत्या. पेटून उठल्या. देशी दारूच्या दुकानावर दगड मारायला लागल्या. बघता बघता आपल्या डोळ्यासमोर आपल्या आवडत्या बाटल्या खळखळ फुटताना गावातले पुरुष मुकाट्याने बघत राहिले. दुकानाचा मालक दात ओठ खात उभा होता. पण पोलीस समोर असल्याने त्यालाबी काही करता येईना. नवरे आपल्या बायकांचा राग बघून गुपचूप एका कोपर्यात उभे राहिले. बायका एकूण एक बाटल्या फोडून मगच आपल्या आपल्या घरी भाकरी थापायला निघून गेल्या. पण आता किती जणांना भाकर गोड लागणार होती? मौतीला जाऊन आल्यासारखे पुरुष गावात परत यायला लागले. सुतकी चेहऱ्यांनी. सात आठ लोक मात्र आजून तिथंच उभे होते. दारूचा वास सुटला होता. तिथं उभ्या लोकांना वासानी आजुनच आठवण यायला लागली. सहन होईना आन सांगता येईना अशी अवस्था झाली होती. त्यांच्यातला एक बहाद्दर थरथर करीत चालू लागला. दुकानात सगळ्या काचा होत्या. तरी कसाबसा स्वतःला सावरीत एखादी तरी बाटली राहिलीय का तपासायला लागला. काचाच्या ढिगाऱ्यात अंधार पडेपर्यंत हुडकत राहिला. एक थेंब सापडला नाही. गावात दारूबंदी झाली.
काही दिवस पुरुष मंडळी चिडचिड करीत राहिली. नवर्याच्या वागण्यातला बदल बघून बायका हैराण झाल्या. कुणी रात रातभर जागाच राहत होता. त कुणी दुपार झाली तरी झोपूनच होता. अर्धे काहीतरी भलतच कारण काढून बायकांशी भांडण करीत होते. यक म्हणला दहा वर्ष झाले लग्नाला पण तुला आजून भाकरी नीट येत नाहीत. पापुद्रा निघाला पाहिजे भाकरीचा. दहा वर्षात त्याला आपुन कशी भाकर गिळत होतो ते आठवलं नव्हतं. दोन दिवस दारूचं दुकान बंद झालं त सगळ सुचायला लागलं. गावातल्या शहाण्या मंडळीनी फर्मान काढलं होतं. कुणी पिलेला दिसला की त्याची गाढवावरून मिरवणूक काढायची. सगळे घाबरून होते. कारण गावातले व्यायाम करणारी पाच सात तरुण पोरं ह्या कामात मदत करणार होते. आणि ह्या सगळ्याच्या मागं होतं हरिभाऊचं डोकं. हरिभाऊ पुण्यात नौकरीला होते. रिटायर झाले आन गावी आले. गावी आल्या आल्या त्यांना गाव बदलावा वाटला. उत्साहानी कामाला लागले. मग लोकांच्या लक्षात आलं हरिभाऊला निवडणूक लढवायचीय. म्हणून खटाटोप चाललाय. पैसा बक्कळ होता. रोज पाच पन्नास लोकाला चहा पाजायचे. मोजके कार्यकर्ते घेऊन फिरायचे कार मध्ये. हळू हळू बायका पण त्यांचं ऐकायला लागल्या. एक दिवस दारूचं दुकान फोडून मोकळे झाले. आता गाव आदर्श म्हणून जाहीर व्हायला काही अडचण राहिली नाही. निधी पण मिळणार होता. हरिभाऊला खात्री होती आता आपण आरामात निवडून येणार. ते सुखात होते.
दारू पिणारे तशे पंचवीस तीसच होते. पण आता ते गावात यकदम उठून दिसाय लागले. पाउस बरा होता तरी दुष्काळ पडल्यासारखे वागत होते. एकमेकाला धीर देत होते. रोज चहाच्या टपरीपाशी भेटून भविष्याचा विचार करत होते. दिवस बदलतेन आस एकमेकाला सांगत होते. दिन्या त एवढा कदरला होता की रागा रागात पोराचा अभ्यास घ्याय लागला होता. रात्री दहा अकरा पर्यंत बाप अभ्यास करायला लावतो म्हणून आता दिन्याच्या पोराला पण दारूबंदीचा राग यायला लागला होता. मनातल्या मनात पोरगा म्हणायचा बाप पीत होता तेच बरं होतं. येऊन गपचूप झोपायचा. ह्यों काय माझ्या जीवाला ताप झाला?
शेषराव त तालुक्याला गेला. डॉक्टरला जादा पैशे देतो म्हणला पण मला दारू पिऊ द्याव आस लिहून द्या. डॉक्टर म्हणला आस लिहून नाही देता येणार. शेषराव हाता पाया पडला. पण डॉक्टरनी ऐकलं नाही. जन्या दारूच्या दुकानात गेला जिल्ह्याच्या. बिन वासाची एखादी भारी दारू हाये एक इचारायला. पिंट्या अट्टल बेवडा होता. त्याच काय होईल हे बघण्याची सगळ्यांना उत्सुकता होती. पण दारूबंदी केली आन दुसर्या दिवशी त्यो गाव सोडून गेला. आजून त्याचा पत्ता नाही. त्याची म्हातारी सगळ्या बायकाला शिव्या देती. पेत होता पण घरी त येत होता. तुमच्यामूळ माझा पोरगा पळून गेला भवान्याहो! आता हळू हळू गावात काहीही घडलं तरी बायकांवर नाव येऊ लागलं. रावसाहेब पाच सहा दिवस बरे होते. पण अचानक आजारी पडले. बायकोला वाटलं पाच सहा दिवस पिले नाही. मोडशी झालिया असल. होतील आपोआप बरे. पण दवाखान्यात भरती कराव लागलं. दवाखान्यात येता जाता रावसाहेब बायकोला शिव्या द्यायचे. दारू दे मी आपोआप बरा होतो. डॉक्टर ला हजार रुपये घालण्याची गरज नाही. मला पन्नास दे. मी लगीच बरा होतो. पण बायको ऐकत नव्हती.रावसाहेब कधी डॉक्टरला शिव्या द्यायचे कधी बायकोला. डॉक्टर मग झोपेचं औषध द्यायचा. आवाज बंद.
दारू पिणाऱ्याचा आवाज एवढ्या सहजा सहजी बंद होत नाही. पिणाऱ्या लोकांच्या मिटिंग वाढत चालल्या. एकमेकात त्यांचं दारू पिण्यानी काही नुकसान होत नाही या विषयवार खूप बोलणं व्हायचं. एकजण तर म्हणला दारू मूळ मी चार चांगल्या लोकात उठाय बसाय लागलो. दुसरा म्हणला शेतात काम करायला मजूर मिळत नाहीत. दारू पाजाव लागती. आता दारू दिली नाही त माणसं कशे येणार? आशे दारूच्या बाजूचे शंभर दोनशे मुद्दे चर्चेत निघायचे. पण आपल्या आपल्यात बोलून काही फायदा नाही हे लवकरच त्यांच्या लक्षात आलं. काहीतरी केलं पायजे. सगळ्यांनी मिळून मग सेपरेट भजनी मंडळ काढलं. दारूचं दुकान चालविणाऱ्यानी त्याच्या पैशांनी सगळं साहित्य आणलं. आणि रात्री दहा वाजता मोठ मोठ्यांनी भजन सुरु केलं. ह्याच्या आधी त्यांच्यातल्या कुणी हातात टाळ सुद्धा घेतला नव्हता. गळ्यात गोडवा असायचा त प्रश्नच नव्हता. मोठ मोठ्यांनी ओरडायचं आन लोकांच्या झोपा मोडायच्या एवढाच उद्देश होता. आन त्यो सफल झाला. लोकांचे डोके दुखायला लागले ह्यांचं भजन ऐकून. पण वीस पंचवीस लोकांना विरोध तरी कसा करणार? हरिभाऊ आले आन हळू हळू भजन करा म्हणाले. एक बेवडा म्हणाला धार्मिक भावना दुखविल्या म्हणून केसच टाकतो. हरिभाऊच्या लक्षात आलं हे आपल्याला महागात पडणार. निवडणूक जवळ आलीय. आता हाता तोंडाचा घास घालवून चालणार नव्हतं. ते घरी जायच्या ऐवजी रानात जाऊन झोपले. पण लोकांचं काय?
रोजचं नाटक सुरु झालं होतं. बायका नवऱ्याला समजून सांगायला गेल्या त नवरे म्हणायचे आता मी भजन करतो तरी तुला त्रासय का? मग पहिल्यासारखा दारूच पितो. बायको तरी काय बोलणार बिचारी? कुणालाच ह्या गोष्टीत उत्तर सापडत नव्हतं. रात्रीची झोप मात्र रोजच खराब व्हायला लागली होती. पोलिसांनी पण दम देऊन बघितला. पण आता मंडळी ऐकायला तयार नव्हती. मग सगळे भजनं बंद करा म्हणायला लागली. पोलीस तरी किती दिवस नादाला लागणार? सगळ्यांनी या मंडळीचा नाद सोडून दिला. आता हरिभाऊलाच काहीतरी करण भाग होतं. कारण हरिभाऊच्या विरोधात आता दारूचं दुकान चालवणारा उभा राहणार होता. पाण्यासारखा पैसा ओतला असता त्याने. पुन्हा ह्या मंडळीनी त्यो निवडून यावा म्हणून रक्ताचं पाणी केलं असत. हरिभाऊची चिंता वाढायला लागली. एक दिवस गावाबाहेर हरिभाऊनी ह्या लोकांची मिटिंग घेतली. दिवसभर वेगवेगळे आश्वासनं दिले. पण मंडळी ऐकायला तयार नव्हती. संध्याकाळ व्हायला आली. हरिभाऊचा घसा कोरडा पडला. डोकं दुखायला लागलं. हरिभाऊनी माणसाला इशारा केला. तो बिअर घेऊन आला. सगळे हैराण झाले. हरिभाऊ म्हणाले माझा आदर्श घ्या. मला प्यायची असली की मी गावाबाहेर येतो. पिऊन रात्री उशिरा शांतपणे घरी जातो. कुणाला पत्ता लागत नाही. ठरलं. गावाबाहेर पाचशे मीटर अंतरावर दुकान सुरु झालं. पिणारे लोक आता रात्री तिथं जातात. पितात. शांतपणे घरी जाऊन झोपतात. पाचशे मीटर मूळ गाव आता एकदम आदर्श झालंय. आदर्श गाव पुरस्कार समारंभ रात्री ठेवायचा होता. पण हरिभाऊनी शहाणपणा दाखवत तो दुपारी घेतला. आलेल्या पाहुण्यांना गाव आदर्श वाटलं. रात्री गावाला पुरस्कार मिळाला म्हणून पाचशे मीटरवर जोरदार जल्लोष झाला. आदर्श गाव आता रोज सुखाने झोपी जातं. बायका पराभवाची जखम उरात ठेवून नवऱ्याकडे तोंड फिरवून झोपी जातात. पण बायकोने तोंड फिरवलय हे बघायला तो शुद्धीत नसतो. तो सुखात झोपी गेलेला असतो.
-अरविंद जगताप. 

The following two tabs change content below.
अरविंद जगताप

अरविंद जगताप

Writer, Lyricist, And Curious About Everything at ArvindJagtap.com
Arvind Jagtap was born on 20th September 1977. He is a poet, lyricist and scriptwriter well-known for his exploits in Marathi Cinema, the Art and Literature circuit and Television Industry. He is also a voracious reader who has developed his own heart-touching and candid writing style which incorporates colors of foolery, comedy, humor, political satire and pragmatism. Arvind has penned thought provoking articles on important issues such as farmers suicides, draught, life in rural Maharashtra, pseudo progress, urbanization and its social & ecological impact, to name a few. His work is a reflection of his ideology. It weighs in favor of generating awareness among the masses rather than simply creating pure nonchalant entertainment.
अरविंद जगताप

Written by अरविंद जगताप

Arvind Jagtap was born on 20th September 1977. He is a poet, lyricist and scriptwriter well-known for his exploits in Marathi Cinema, the Art and Literature circuit and Television Industry. He is also a voracious reader who has developed his own heart-touching and candid writing style which incorporates colors of...
Read more

Leave a Reply